Als het echt anders moet: Een pleidooi voor rust en maatwerk bij schooluitval

Naar aanleiding van de reportage in Pano over jongeren en gezinnen die te maken hebben met schooluitval kroop ik in mijn pen.

Binnen onze praktijk, Tinzicht, zien we dagelijks jongeren voor wie de reguliere weg naar school geen evidentie meer is. Het moment dat een jongere thuis komt te zitten, is vaak het eindpunt van een lange, uitputtende weg.

Vele jongeren zijn al verschillende keren van school veranderd, op zoek naar een school met meer zorg of kleinere klasjes. Vaak werden er al rustmomenten voorzien of andere aanpassingen al dan niet begeleid door iemand van het leersteuncentrum. Vaak werd er ook therapie of studiebegeleiding opgestart, sommige gingen al in opname,…

We merken dat al die kleine maatregelen jongeren, ouders en ook hun scholen uitputten. Dan moet het fundamenteel anders.

Wanneer de rek er volledig uit is, klinkt vaak de vraag: "Hoe nu verder?" Ons antwoord is steevast: durf te kiezen voor een traject dat echt anders is en op maat.

De signalen herkennen: Als de emmer overloopt

Schooluitval komt zelden uit de lucht vallen. Het is het resultaat van een stapeling: wanneer het "te veel" wordt, uit zich dat in negatieve gedachten, depressieve gevoelens, tics, faalangst of psychosomatische klachten. We zien jongeren die 'bevriezen' (freeze), zich terugtrekken in overmatig gamen of hobby's en sociale contacten volledig opgeven. Op dat moment is de batterij niet alleen leeg, maar is vaak ook de verbinding met de omgeving verbroken.

Eerst herstellen, dan pas activeren

Onze belangrijkste boodschap aan ouders en scholen is: "Go Slow". De reflex is vaak om zo snel mogelijk weer aan te pikken of te activeren, maar zonder herstel is elke poging tot re-integratie gedoemd te mislukken. Wij pleiten voor een periode waarin de focus volledig ligt op rust en het mentale welzijn van de jongere. Dit vraagt veel geduld van alle betrokkenen.

We vertrekken vanuit de behoeften en motivatie van de jongere zelf. Herstel betekent weer leren genieten van kleine dingen: een persoonlijk project, beweging, routines of simpelweg jezelf weer graag leren zien.

Nieuwe Autoriteit en Teamwork

Samenwerking tussen de ouders, de school, het CLB, de jongere en betrokken hulpverleners is cruciaal in de aanpak van schooluitval. Alle neuzen in dezelfde richting en echte, intensieve samenwerking is nodig.

De aanpak van Tinzicht is diep geworteld in het concept van Nieuwe Autoriteit en geweldloos verzet. Het gaat niet om macht, maar om aanwezigheid en nabijheid. Richting geven aan een jongere die geen richting meer ziet.

Durven schakelen naar #andersgaatook

De weg terug naar de vertrouwde schoolbanken niet altijd de juiste weg. We moeten durven kijken naar alternatieven: huisonderwijs, volwassenenonderwijs, vrijwilligerswerk of een traject in onze 'Leerlounge' of 'Projectplek'.

De weg naar school — of een alternatieve invulling — moet altijd vertrekken vanuit respect voor de eigenheid en de specifieke noden van het kind. Pas als een jongere zich weer stabiel voelt, kan er voorzichtig worden opgebouwd. We vertrouwen er op dat de leerhonger en sociale honger weer terug komt als jongeren zich beter voelen.

Pas dan bouwen we terug dingen op. Soms beginnen we met sociale contacten, soms met een hobby, soms met leerstof of naar school gaan. Het is vooral belangrijk om stap voor stap de wereld terug ietsje groter te maken

Bij Tinzicht geloven we dat verandering mogelijk is, mits we de druk

durven weg te nemen en de jongere de regie over zijn eigen herstel teruggeven. Want als de oude weg doodloopt, is het tijd om samen een nieuw pad te effenen.

Begeleiding

Voor hulp bij het samenstellen van een alternatief schooltraject op maat en hoe je schooluitval binnen je gezin aan pakt, kan je bij ons terecht.

Je kan je aanmelden voor begeleiding via het aanmeldingsformulier.